“Almanya çalışma vizesi için denklik şart mı?” sorusunun tek bir evet/hayır cevabı yoktur. Sonuç; mesleğinizin Almanya’da düzenlenmiş olup olmadığına, eğitiminizin akademik veya mesleki olmasına ve hangi çalışma/göç yolunu kullandığınıza bağlıdır. ALO Almanya Vize bağımsız danışmanlık hizmetidir; iDATA veya Alman makamlarıyla resmî bağlantısı ve randevu sistemine özel erişimi yoktur.
Kısa özet: Önce mesleği, sonra vize yolunu belirleyin
Almanya Federal Hükûmeti kaynaklarına göre doktor, hemşire, öğretmen ve bazı diğer düzenlenmiş mesleklerde yabancı yeterliliğin tanınması ve mesleği icra izni genel olarak zorunludur. Düzenlenmemiş mesleklerde ise mesleği yapabilmek için formal tanıma her zaman şart değildir; ancak seçilen çalışma vizesi yolu ayrıca yeterlilik kanıtı isteyebilir. Başvuru kategorisinin genel çerçevesi için Almanya çalışma vizesi ana rehberini kullanın.
1. Mesleğiniz Almanya’da düzenlenmiş mi?
Düzenlenmiş mesleklerde mesleğin icrası kanunla belirli yeterliliklere bağlıdır. Sağlık, eğitim, hukuk ve bazı teknik alanlar buna örnek olabilir. Yabancı diploma veya mesleki yeterlilik sahibiyseniz yetkili tanıma makamının kararına ve duruma göre mesleği icra iznine ihtiyaç duyabilirsiniz.
Düzenlenmemiş mesleklerde durum
Çoğu meslek Almanya’da düzenlenmemiştir. Bu mesleklerde işi yapabilmek için formal denklik her zaman zorunlu değildir. Fakat AB dışından gelen bir kişinin kullanacağı oturum yolu, yeterliliğin tanınması veya karşılaştırılabilirliği konusunda ayrıca kanıt isteyebilir. Bu nedenle “meslek düzenlenmemiş = vizede hiçbir yeterlilik kanıtı gerekmez” sonucu doğru değildir.
2. Seçtiğiniz çalışma vizesi yolu sonucu değiştirir
Nitelikli çalışan yolu
Federal Hükûmetin güncel rehberinde, yabancı mesleki yeterliliğin tam tanınması bazı nitelikli çalışan oturumlarında önemini korur. Akademik derecelerde ise özellikle düzenlenmemiş akademik mesleklerde anabin veya ZAB üzerinden karşılaştırılabilirlik kanıtı gündeme gelebilir. AB Mavi Kart rehberinde yüksek nitelikli istihdam yolunu ayrıca inceleyebilirsiniz.
Mesleki deneyimli çalışan yolu
Yeni Nitelikli İşgücü Göç Yasası belirli düzenlenmemiş mesleklerde, koşullar sağlanıyorsa Almanya’da önceden formal denklik olmadan da çalışma imkânı sağlayan yollar içerir. Yeterliliğin eğitim alınan ülkede devletçe tanınması, ilgili iş teklifi ve mesleki deneyim gibi şartlar ayrı değerlendirilir.
Denklik ortaklığı
Denklik ortaklığı, uygun bir Alman işveren ile çalışan arasında yapılan anlaşma sayesinde tanıma sürecinin Almanya’ya girişten sonra yürütülmesine imkân verebilir. Resmî kaynaklara göre temel koşullar arasında en az iki yıllık mesleki eğitim veya akademik derece, yeterliliğin eğitim ülkesinde devletçe tanınması, uygun nitelikli iş teklifi ve en az A2 Almanca bulunur. Düzenlenmiş mesleklerde tam yetki alınmadan bazı mesleki görevlerin yapılamayabileceğini unutmayın.
Fırsat Kartı
İş aramak için kullanılan Fırsat Kartının puan sistemi seçeneğinde Almanya’da tam denklik her durumda ön koşul değildir. Yeterliliğin niteliği ve diğer puan koşulları ayrıca kontrol edilir. İş arama yolunu düşünüyorsanız Almanya Fırsat Kartı rehberini inceleyin.
3. Üniversite diplomasında “denklik” ile karşılaştırılabilirliği karıştırmayın
Düzenlenmemiş akademik mesleklerde klasik mesleki denklik prosedürü bulunmayabilir. Seçilen vize yoluna göre yabancı üniversite derecesinin Alman derecesiyle karşılaştırılabilir olduğunun anabin çıktısı veya ZAB Statement of Comparability ile kanıtlanması gerekebilir. Mesleki eğitim belgelerinde ise yetkili tanıma makamı ve prosedür farklıdır.
4. Türkiye’den başvuru öncesi pratik kontrol
Önce Recognition Finder üzerinden Alman referans mesleğinizi ve yetkili makamı belirleyin. Ardından iş teklifiniz ile hedef mesleğin gerçekten ilişkili olup olmadığını, seçtiğiniz oturum kategorisinin önceden tanıma isteyip istemediğini ve varsa dil/meslek izni şartlarını kontrol edin. Vize kategorisi ve Ankara başvuru planlaması için Almanya randevu · iDATA Ankara rehberine geçebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
Her yabancı diploma için aynı “denklik” işleminin gerektiğini düşünmek, düzenlenmiş ve düzenlenmemiş meslekleri ayırmamak, anabin/ZAB karşılaştırılabilirliğini mesleki tanıma kararıyla aynı sanmak, yalnız iş sözleşmesi olduğu için meslek izni şartlarını göz ardı etmek ve vize yolunu belirlemeden denklik prosedürüne başlamak sık hatalardır. Belgelerinizin hedef meslek ve oturum kategorisiyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Resmî kaynaklarla son kontrol
Bu rehberdeki mesleki tanıma ve göç yolu ayrımları Almanya Federal Hükûmeti’nin Make it in Germany portalı ile Federal Mesleki Eğitim Enstitüsü tarafından yürütülen Anerkennung in Deutschland portalından doğrulanmıştır.
Make it in Germany – Kimler denklik/tanıma ister? ↗
Anerkennung in Deutschland – Göç ve denklik ↗
Make it in Germany – Nitelikli İşgücü Göç Yasası ↗
Sık sorulan sorular
Almanya çalışma vizesinde denklik her meslek için zorunlu mu?
Hayır. Gereklilik mesleğin düzenlenmiş olup olmadığına ve seçilen oturum/vize yoluna göre değişir. Düzenlenmiş mesleklerde mesleki tanıma ve çoğu durumda çalışma izni gerekir; bazı diğer göç yollarında önceden tam denklik zorunlu olmayabilir.
Hemşire ve doktor gibi mesleklerde denklik gerekir mi?
Düzenlenmiş sağlık mesleklerinde yabancı yeterliliğin tanınması ve mesleği icra izni genel olarak zorunludur. Yetkili makam ve ek dil/mesleki koşullar mesleğe ve eyalete göre değişebilir.
Denklik ortaklığı nedir?
Denklik ortaklığı, belirli koşulları sağlayan kişinin bir Alman işverenle anlaşarak Almanya’ya girişten sonra denklik sürecini başlatmasına ve aynı zamanda nitelikli istihdamda çalışmasına imkân veren bir yoldur. Temel koşullar arasında uygun yeterlilik, iş teklifi ve en az A2 Almanca bulunur.
Üniversite diploması için her zaman klasik denklik başvurusu mu yapılır?
Hayır. Düzenlenmemiş akademik mesleklerde çoğu zaman klasik mesleki denklik yerine diplomanın Almanya’daki bir dereceyle karşılaştırılabilirliğinin anabin sonucu veya ZAB değerlendirmesiyle kanıtlanması söz konusu olabilir.
Mesleki tanıma, dil ve vize koşulları mesleğe ve oturum yoluna göre değişebilir. Başvurudan önce Recognition Finder ve ilgili resmî vize bilgisini yeniden kontrol edin.