Almanya çalışma vizesinde “diplomam var” demek tek başına yeterli olmayabilir. Akademik yeterliliğin Almanya açısından nasıl değerlendirildiğini doğru belgeyle göstermek gerekir. Anabin sonucu ile ZAB tarafından verilen Zeugnisbewertung aynı yolun iki farklı kanıt seçeneğidir. ALO Almanya Vize bağımsız danışmanlık hizmetidir; iDATA veya Alman makamlarıyla resmî bağlantısı ve randevu sistemine özel erişimi yoktur.
Kısa cevap: Önce Anabin, gerekirse ZAB
Federal Hükûmetin güncel rehberine göre yabancı üniversite diplomasının karşılaştırılabilirliği önce ücretsiz anabin veri tabanından kontrol edilebilir. Üniversitenin H+ olarak görünmesi ve akademik derecenin entspricht veya gleichwertig şeklinde olumlu değerlendirilmesi halinde bu iki kaydın çıktısı vize başvurusunda kanıt olarak kullanılabilir. Üniversite veya derece gerekli biçimde listelenmiyorsa ZAB'den bireysel Zeugnisbewertung alınması gerekebilir.
Anabin'de hangi iki sonucu kontrol etmelisiniz?
Yalnız üniversite adına bakmak yeterli değildir. Birinci kontrolde yükseköğretim kurumunun statüsü incelenir; H+ kurumun Almanya'da tanındığını gösterir. İkinci kontrolde ise belirli akademik derecenin değerlendirmesi kontrol edilir. Federal Hükûmet, vize dosyasında iki olumlu sonucun birlikte kullanılabileceğini açıkça belirtiyor.
H+/- veya diploma kaydı yoksa
Üniversite H+/- görünüyorsa derece kaydının kurumla bağlantılı biçimde ayrıca değerlendirilmiş olması önemlidir. Dereceniz listede yoksa veya gerekli olumlu sonuç çıkmıyorsa otomatik olarak “diploma geçersiz” sonucu çıkarmayın; bireysel ZAB değerlendirmesi gündeme gelebilir.
ZAB Zeugnisbewertung nedir ve ne zaman gerekir?
ZAB Statement of Comparability (Zeugnisbewertung), yabancı üniversite diplomasını açıklayan ve Alman eğitim sisteminde hangi seviyeye karşılık geldiğini belirten resmî dijital belgedir. Başvuru ZAB üzerinden çevrim içi yapılır. Özellikle üniversite H+ olmasına rağmen belirli derece anabin'de yer almıyorsa bu belge gerekli olabilir.
Bu işlem, düzenlenmiş mesleklerdeki mesleki denklik süreciyle karıştırılmamalıdır. Doktor, hemşire ve öğretmen gibi düzenlenmiş mesleklerde ayrıca yetkili makamdan mesleki tanıma ve gerektiğinde mesleği icra izni gerekir. Hangi çalışma yolunun size uygun olduğunu Almanya çalışma vizesi ana rehberinden; mesleğe göre tanıma ayrımını denklik gerekli mi rehberinden kontrol edin.
2026 ZAB ücreti ve işlem süresi
ZAB'nin 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilen resmî ücret sayfasında Zeugnisbewertung ücreti 208 € olarak belirtiliyor. Başvuru dijital yürütülüyor; gerekli belgeler tamamlanıp ücret tam ödendiğinde normal işlem süresi üç ay olarak başlıyor.
AB Mavi Kart başvurusunda hızlandırılmış değerlendirme
Federal Hükûmetin güncel Make it in Germany rehberine göre Zeugnisbewertung AB Mavi Kart amacıyla isteniyorsa işlem süresi iki haftadır; bunun için iş sözleşmesinin veya yazılı iş teklifi teyidinin başvuruya eklenmesi gerekir. Mavi Kart ücret eşikleri ve diğer şartlar için Almanya AB Mavi Kart rehberine geçin.
Türkiye'den başvuru yolunu ve doğru kategori seçimini planlarken Almanya randevu · iDATA Ankara rehberini kullanın. Ulusal çalışma başvurularında Almanya'nın Türkiye'deki dış temsilcilikleri ayrıca Konsolosluk Hizmet Portalı üzerinden çevrim içi başvuru imkânlarını yayımlıyor.
Sık yapılan hatalar
Yalnız H+ üniversite kaydını yeterli sanmak, derece kaydını kontrol etmemek, anabin'de sonuç bulunamadığında doğrudan “denklik yok” sonucuna varmak, Zeugnisbewertung ile düzenlenmiş meslek tanımasını aynı belge sanmak ve Mavi Kart için hızlandırılmış ZAB işleminde iş sözleşmesini eklememek başlıca hatalardır. Belge yolunu vize kategorisi ve meslek türüyle birlikte değerlendirin.
Resmî kaynaklarla son kontrol
Bu rehber 24 Eylül 2026 tarihinde Almanya Federal Hükûmetinin Make it in Germany akademik yeterlilik rehberi, ZAB'nin güncel başvuru ve ücret sayfaları ve Almanya'nın Türkiye'deki dış temsilciliklerinin istihdam bilgileri üzerinden doğrulanmıştır.
Make it in Germany – Foreign academic qualifications ↗
ZAB – Statement of Comparability application ↗
ZAB – Fees ↗
Almanya'nın Türkiye'deki dış temsilcilikleri – İstihdam ↗
Sık sorulan sorular
Anabin'de üniversitem H+ ise ZAB belgesi şart mı?
Her zaman değil. Üniversitenin H+ olması yanında akademik derecenin de anabin'de entspricht veya gleichwertig olarak olumlu değerlendirilmiş olması gerekir. İki olumlu kayıt birlikte vize dosyasında karşılaştırılabilirlik kanıtı olarak kullanılabilir.
Diplomam Anabin'de yoksa ne yapmalıyım?
Üniversite veya belirli akademik derece anabin'de gerekli olumlu sonuçla bulunamıyorsa ZAB üzerinden bireysel Statement of Comparability (Zeugnisbewertung) başvurusu gerekebilir.
ZAB Zeugnisbewertung 2026 ücreti ne kadar?
ZAB'nin güncel resmî ücret sayfasına göre Statement of Comparability başvurusu 208 avrodur. İşlem, gerekli belgeler tamamlanıp ücret tam ödendikten sonra başlar.
ZAB işlemi ne kadar sürer?
ZAB normal başvurularda gerekli belgeler ve ücret tamamlandıktan sonra üç aylık işlem süresi belirtir. AB Mavi Kart amacıyla iş sözleşmesi veya yazılı iş teklifi sunulan uygun başvurularda resmî Federal Hükûmet rehberi iki haftalık işlem süresini belirtir.
ZAB belgesi mesleki denklik ile aynı şey mi?
Hayır. Zeugnisbewertung yabancı üniversite diplomasının Alman eğitim sistemindeki karşılaştırılabilirliğini açıklar. Doktor, hemşire veya öğretmen gibi düzenlenmiş mesleklerde ayrıca mesleki tanıma ve mesleği icra izni gerekebilir.
Tanıma prosedürü, işlem süreleri ve ücretler değişebilir. ALO Almanya Vize resmî kurum değildir; iDATA veya Alman dış temsilcilikleriyle bağlantısı yoktur. Başvurudan önce ilgili resmî kaynağın güncel bilgisini esas alın.